Ryoko Tani – niewielka, wielka zawodniczka

Myśląc o największych gwiazdach światowego judo, nie sposób zapomnieć o Ryoko Tani. Ta mierząca 146 cm Japonka jest najbardziej utytułowaną zawodniczką w historii judo. W kraju kwitnącej wiśni była celebrytką, a od zakończenia kariery sportowej walczy na polu politycznym. Zapraszamy do zapoznania sylwetki judoczki powszechnie znanej jako “Yawara-chan”.

Wygrana z mistrzynią, początkiem wspanialej kariery sportowej

Ryoko Tamura (bo to jej panieńskie nazwisko) przyszła na świat 06 września 1975 roku w Higashi-ku, w Fukuoce. Judo zaczęła trenować w wieku 7 lat. Jednak jej rodzice widzieli inną przyszłość dla swojej córki. Woleliby, abym grała na fortepianie lub miała lekcje tenisa, coś co bardziej przystoi młodej dziewczynie – wspomina Ryoko. Jej idolem i sportowym wzorem do naśladowania była Karen Briggs – utytułowana Brytyjka, wielokrotna mistrzyni świata. Tamura uparcie dążyła do swojego, aby w 1990 roku osiągnąć pierwszy znaczący wynik. Był to złoty medal w międzynarodowym turnieju w Fukuoce. Briggs, która wielokrotnie wygrywała te prestiżowe zawody, spotkała się z młodą Japonką w półfinale. I tak Tamura jako najmłodsza zawodniczka w historii japońskiego turnieju, pokonując Brytyjkę, a w finale Chinkę Aiyue Li – wygrała kategorię wagową do 48 kilogramów. Miała wtedy niespełna 16 lat. Sztuka wygrywania w Fukuoce udała się Japonce 13 lat z rzędu!

Niewielka, wielka zawodniczka

Ryoko miała przewagę nad rywalkami. Mierząc 146 cm wzrostu, nie była zmuszona do redukcji wagi przed zawodami. Wyższe przeciwniczki pokonywała przez rzut uchi mata (gdzie uchwyt łapie się z góry!), seoi otoshi czy osoto gari. Podczas swoich pierwszym mistrzostw świata (w Barcelonie, rok 1991) 16 letnia Ryoko ponownie trafiła w półfinale na Karen Briggs. Brytyjka tym razem była górą, a Japonka zajęła trzecie miejsce. W walce o brąz spotkała się z naszą reprezentantką – Małgorzatą Roszkowską, pokonując ją przez ippon (rzut harai goshi). Jej kariera sportowa wciąż pięła się w górę. W 1992 roku nasza bohaterka wygrała kolejny prestiżowy turniej World Masters w Monachium. Trzecie miejsce w tych zawodach zajęła Roszkowska. Pierwsze Igrzyska Olimpijskie z udziałem kobiet, to start w Barcelonie w 1992 roku. Japonka w finale musiała uznać wyższość dużo bardziej doświadczonej Francuzki – Cécile Nowak. Jednak srebro olimpijskie przyniosło jej rozgłos i popularność w Japonii. W 1993 roku zdobyła pierwszy złoty medal mistrzostw świata (zawody odbywały się w Hamilton, Kanada). Wyczyn ten powtórzyła na ojczystej ziemi w Chiba, w 1995 roku. Warto dodać, że brąz z tych zawodów przywiozła Małgorzata Roszkowska. Kolejne Igrzyska Olimpijskie, w Atlancie, to kolejny srebrny medal Ryoko. Finał wygrała mniej doświadczona Koreanka Sun Hui Kye. Walka od początku toczyła się nie po myśli Japonki. Koreanka w pierwszych sekundach skontrowała Tani, zdobywając punkty koka. Przegrana w finale olimpijskim była dla Ryoko olbrzymim ciosem. Gazety rozpisywały się o “olimpijskim przekleństwie”. Jednak Tani zyskała reputację zawodniczki, która się nigdy nie poddaje. Przegrane finały tłumaczyła brakiem doświadczenia i młodym wiekiem. Szybko jednak nadrobiła braki na macie. W latach 1996 – 2007 nie przegrała ani jednej walki! Wchodziła na najwyższe stopnie podium podczas mistrzostw świata w Paryżu (rok 1997), Birmingham (1999 rok), Monachium (2001 rok), Osace (2003 rok) oraz w Rio de Janeiro (2007 rok). Złoto, które zdobyła w Brazylii, było pierwszym medalem po przerwie macierzyńskiej, szczególnie dla niej ważnym. Na złoto olimpijskie musiała czekać do 2000 roku. Były to jej trzecie igrzyska. Finał w Sydney, w którym spotkała się z Rosjanką Lyubovą Bruletovą, trwał 36 sekund (sic!). Scenariusz z australijskich mat powtórzyła w Atenach (rok 2004), pokonując w finale olimpijskim Francuzkę Frédérique Jossinet. Walka co prawda trwała pełne 5 minut, jednak Japonka zapełniła całą tablicę punktową. Zdobyła jedno waza – ari, jedno yuko oraz dwie koki. Wiele lat po tym starciu Francuzka opisuje Tani: „Oprócz wspaniałego ciała do judo, miała również psychikę zwycięzcy. Niezaprzeczalnie była wyposażona w talent, ale przy tym wykonywała ogromną pracę. Potrafiła zaadaptować się do każdych warunków i nawet z najtrudniejszej sytuacji znajdywała wyjście. Była typem poszukiwacza”. Japonka została tym samym pierwszą w historii judo podwójną zwyciężczynią Igrzysk Olimpijskich. Ostatnie Igrzyska z udziałem Ryoko odbyły się w Pekinie w 2008 roku. W półfinale Japonka musiała uznać przewagę Rumunki Aliny Dumitru. Ostatecznie Tani zajęła 3 miejsce, pokonując w walce o medal Rosjankę Ludmiłę Bogdanovą. Czując niedosyt po IO w Pekinie, Ryoko zapowiedziała start w igrzyskach w Londynie w 2012 roku. Jednak po urodzeniu drugiego syna w 2010 roku, zakończyła karierę sportową.

Yawara – chan

Ryoko Tani jest ikoną japońskiego sportu i celebrytką w Japonii. Świadczyć może o tym fakt, iż jej ślub z Yoshimoto Tani (reprezentantem Japonii w baseball-u) w 2003 roku był transmitowany na żywo, a śledziło go blisko 20 miliony widzów. Koszt ceremonii szacowano na 3 miliony dolarów USA. Równie ważnym wydarzeniem były narodziny jej synów. Japonka wystąpiła w wielu reklamach telewizyjnych. Przydomek “Yawara – chan” uzyskała po 1992 roku. Pochodził od popularnej japońskiej anime, której główna bohaterka – Yawara Inokuma –  była łudząco podobna do Ryoko. Kreskówka dotyczyła życia młodej judoczki, która przygotowuje się do startu w Igrzyskach Olimpijskich. Dzięki niej manga zyskała wielką popularność, a przydomek towarzyszy Ryoko do dziś. Po zakończeniu trwającej blisko 20 lat kariery sportowej, Tani postanowiła przenieść swoją aktywność do polityki. W 2011 roku międzynarodowa Federacja Judo, podczas 60 jubileuszowej gali w Paryżu, przyznała jej tytuł “Najlepszej judoczki w historii”. Postrzegana jest również jako symbol zmieniającej się roli kobiety w społeczeństwie japońskim.

Rysunek z komiksu

WYNIKI

Medale olimpijskie

srebro Barcelona 1992 rok,

srebro Atlanta 1996 rok,

złoto Sydney 2000 rok,

złoto Ateny 2004 rok,

brąz Pekin 2008 rok.

Medale Mistrzostw Świata

złoto:

Chiba 1995 rok,

Hamilton 1993 rok,

Paryż rok 1997 rok,

Birmingham 1999 rok,

Monachium 2001 rok,

Osaka 2003 rok,

Rio de Janeiro 2007 rok.